ประมวลผังโครงการ: การยกระดับคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้พิการวอแก้วแบบมีส่วนร่วม

โครงการ : การยกระดับคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้พิการวอแก้วแบบมีส่วนร่วม

เป้าหมายเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้พิการ มีเบื้องหลัง คือ เดิมสถาบันถ่ายทอดเทคโนโลยีมีโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต โดยทางสถาบันฯได้สื่อสารไปยังคณาจารย์ จากนั้นจึงได้มีการหารือเพื่อจะหาพื้นที่และประเด็นในการทำโครงการจึงได้ไปขอข้อมูลเพิ่มเติมจาก อบต.วอแก้ว และทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จากข้อมูลพบว่าในตำบลมีจำนวนผู้พิการค่อนข้างมาก โดยเฉพาะในหมู่ 3 มีถึง 43 คนที่ขึ้นทะเบียนไว้พิการจากการทำงาน ส่วนความช่วยเหลือจากทางรัฐสำหรับผู้พิการจะได้รับเงินช่วยเหลือเดือนละ 500 บาท ผู้พิการมีอาชีพรับจ้างและเก็บของป่า หน่อไม้, พืชผักในป่า, สัตว์ป่า, สัตว์น้ำ)  ขาย ทำให้ผู้พิการมีรายได้ไม่เพียงพอกับการต้องดำรงชีพในแต่ละเดือนและค่าเดินทางไปพบหมอ ดังนั้นทางคณาจารย์จึงนำข้อมูลจำนวนคนพิการและประเภทของความพิการมาประกอบการค้นหาศักยภาพของผู้พิการ(บางประเภท) และผู้ดูแลผู้พิการว่ามีความสามารถทำอะไรได้บ้าง รวมถึงความเป็นไปได้ว่าจะสนับสนุนรูปแบบไหนได้บ้าง และด้วยเงื่อนไขของสาขาวิชาที่สอนเรื่องการประมงและบัญชี เป็นสองสาขาวิชาหลัก ในที่สุดจึงเกิดเป็นการสนับสนุนอาชีพการเลี้ยงปลาดุก แล้วให้จดบันทึกค่าใช้จ่ายในรูปแบบบัญชีอย่างง่าย เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายมีรายได้และสามารถคำนวณต้นทุน และบันทึกค่าใช้จ่ายได้

กระบวนการทำงานมีการเชื่อมร้อยเครือข่ายภาคีที่หลากหลาย โดยมีบทบาทที่เกี่ยวข้องที่สำคัญดังนี้

หน่วยงาน บทบาทความเกี่ยวข้อง
  • กศน. ห้างฉัตร
เป็นหน่วยงานจุดประการเริ่มต้นในการเขียนโครงการนี้  (จากโครงการพัฒนาทักษะชีวิตผู้พิการ  โดยเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์  จำนวน  1  รุ่น พ.ศ 2553)
  • อบต.วอแก้ว
มีส่วนร่วมในการประชาสัมพันธ์  จัดเตรียมเวที/สถานที่ในการจัดทำประชาพิจารณ์  และให้ข้อมูลด้านความเป็นอยู่ เพื่อประกอบการพิจารณาเลือกครอบครัวผู้พิการเข้าร่วมในโครงการยกระดับคุณภาพชีวิต
  • โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพประจำตำบลวอแก้ว
ให้ข้อมูลพื้นฐานเกี่ยวกับจำนวนและลักษณะของความพิการของผู้พิการที่มีอยู่ในหมู่ที่  3  บ้านวอแก้ว และประวัติของผู้พิการ จำนวนของผู้พิการ  ลักษณะความพิการอาชีพ  ของครอบครัวผู้พิการ
  • พัฒนาการชุมชน  อำเภอห้างฉัตร
เป็นหน่วยงานที่เข้ามาช่วยด้านการจัดทำประชาพิจารณ์  เพื่อให้ทราบถึงความต้องการ  และให้โอกาสผู้พิการได้เลือกวิธีชีวิต  มีส่วนร่วมในการเลือกประกอบอาชีพของตนเอง
  • ปราชญ์ชาวบ้าน
เป็นผู้เชื่อมความสัมพันธ์และรวมรวมกลุ่มผู้พิการเมื่อต้องมีการจัดการประชุม  เป็นศูนย์กลางของกลุ่มผู้พิการในชุมชน
  • อาจารย์แต่ละสาขาของ มทร.  ล้านนาลำปาง

–            สาขาสัตว์ศาสตร์และประมง  นำศาสตร์ด้านการเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์

–            สาขาการบัญชี  ทำหน้าที่ในการเก็บข้อมูลรายรับรายจ่ายของครัวเรือน  เพื่อให้รู้สถานะของครอบครัวของตนเอง  รู้จักการจัดทำบัญชีครัวเรือน

นักศึกษาทั้งสองสาขาเข้าร่วมในการดำเนินกิจกรรมโครงการ

เป็นผู้ดำเนินงานโครงการในทุกกิจกรรม ทำหน้าที่ในการบริหารจัดการประสานงานกับหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ในกระบวนการทำงานมีขั้นตอนที่สำคัญดังนี้ 1) กระบวนการหาพื้นที่ เริ่มหาพื้นที่ หากลุ่มเป้าหมาย ที่มีความสอดคล้องกับศาสตร์ที่จะดำเนินงานโครงการ 2) การหาข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับชุมชน 3) ประสานงานกับภาคีเครือข่าย ชี้แจงรายละเอียดของการจัดทำโครงการ 4) เขียนโครงการเพื่อขออนุมัติการจัดทำโครงการ 5) เมื่อได้รับอนุมัติโครงการ เริ่มดำเนินกิจกรรมประชาพิจารณ์ 6) อบรมให้ความรู้ สร้างความเข้าใจในการจัดทำบัญชีครัวเรือน การเลี้ยงปลาในบ่อซีเมนต์ 7) จัดทำบัญชีครัวเรือน และการเลี้ยงปลา

ผลและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น

Out put ครอบครัวผู้พิการได้รับทักษะในการเลี้ยงปลา  และการจัดทำบัญชีครัวเรือน
Out come ได้แผนชุมชนผู้พิการ  นักศึกษาได้ทักษะในการทำงานในชุมชน
Impact ความเป็นอยู่  คุณภาพชีวิตดีขึ้น  ลดรายจ่ายภาคครัวเรือน

ปัจจัยเงื่อนไขความสำเร็จ

โครงการได้แบ่งปัจจัยความสำเร็จไว้เป็น 2 ส่วนที่สำคัญกล่าว คือ ปัจจัยภายนอกที่มีผลต่อความสำเร็จในการทำงานครั้งนี้คือ ความตั้งใจและความพยายามของทีมในการดำเนินงาน ไปจนถึงการมีกระบวนการติดตามการทำงานอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งความร่วมไม้ร่วมมือของกลุ่มผู้พิการในการให้ข้อมูล ส่วนปัจจัยภายนอกได้แก่ การสนับสนุน และให้ความร่วมมือจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอ

บทเรียนและการเรียนรู้ของกระบวนการทำงานสามารถจัดแบ่งเป็น 2 ส่วนที่สำคัญกล่าวคือ

บทเรียนของคณาจารย์ บทเรียนของกลุ่มผู้พิการ
  1. ได้เรียนรู้กระบวนการในการจัดทำโครงการ
    1. ได้เรียนรู้ถึงการเข้าชุมชน วิถีชีวิตชุมชน เทคนิคการทำงานร่วมกับผู้อื่น
    2. รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นมากขึ้น
    3. เรียนรู้กลวิธีในการดึงศักยภาพของผู้พิการมาใช้
  1. ได้เรียนรู้การพึ่งตนเองมากขึ้น
  2. ได้ใช้ศักยภาพของตนเองที่มีอยู่

ประมวลผังโครงการ

ประมวลผังโครงการ: การยกระดับคุณภาพชีวิตครอบครัวผู้พิการวอแก้วแบบมีส่วนร่วม

คณะทำงาน

1.  อาจารย์เรืองพันธุ์  ทรัพย์มี          คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร      หัวหน้าโครงการ

2. อาจารย์พรพิมล  จุลพันธ์            คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

3. อาจารย์สมเกียรติ   ตันตา           คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

4. อาจารย์นพรัตน์  สีธิอินใจ           คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

5. อาจารย์สุรีย์วัลย์  ชุ่มแก้ว            คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

6. อาจารย์สายนที  วงษ์คำดี            คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์                 ผู้ร่วมโครงการ

7. อาจารย์อิทธิพงษ์ ขัดชุ่มแสง         คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์                 ผู้ร่วมโครงการ

8. อาจารย์กรรณิการ์ ใจมา             คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์                 ผู้ร่วมโครงการ

9. อาจารย์ลชินี ปานใจ                 คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

10 อาจารย์ณัฎวลิณคล เศรษฐปราโมทย์  คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร ผู้ร่วมโครงการ

11. อาจารย์ปรีดา ตัญจนะ             คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์                 ผู้ร่วมโครงการ

12. อาจารย์ญาดา  คำลือมี             คณะบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์                 ผู้ร่วมโครงการ

13. อาจารย์กุลวิชญ์  พานิชกุล         คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร       ผู้ร่วมโครงการ

ภาพกิจกรรม
ภาพกิจกรรม: การประชาคมความต้องการอาชีพของผู้พิการและครอบครัว
ภาพกิจกรรม: สภาพพื้นที่ (ที่ต้องการเลี้ยงปลาดุก) ของครอบครัวผู้พิการที่ต้องการประกอบอาชีพการเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์